Λόγια αποχαιρετισμού στον Υποναύαρχο (Ο) Παναγιώτη Μανάκο ΠΝ
από τον Αντιναύαρχο ΠΝ (ε.α.) Κωνσταντίνο Καταγά

____Αγαπητέ μας Παναγιώτη
____Με θλίψη σε αποχαιρετούμε σήμερα. Μεγαλύτερη έγινε γιατί έφυγες την παραμονή της γιορτής σου, της Μεγαλόχαρης, που πάντα θέλαμε να σε ακούσουμε στο Τ/Φ.
____Τραγικό για μας τους φίλους σου, τους συναδέλφους, αλλά σκέφτηκα τον πόνο της αγαπημένης σου και το στήριγμα και λατρεία και Μάνα για τα αγαπημένα σου παιδιά για μια ολόκληρη ζωή, της Φωτεινής σου που απαντούσε σε εκείνα τα τηλεφωνήματα.
____Εμείς Τάκη γνωριστήκαμε εκεί στην ΣΝΔ το 1953 (προ….αμνημονεύτων χρόνων που λένε). Εγώ ήμουν δευτεροετής Μάχιμος, όταν άκουσα το όνομά σου, την επιτυχία σου το 1953 ως Οικονομικός, μετά τις σπουδές σου στην Πάντειο. Θυμόσουν και συ την γνωριμία μας και μου την έλεγες, σαν αστείο πιά, σαν γνωριστήκαμε. Εσύ ήξερες πως ήμουν στην Σχολή, εγώ όμως σε ρωτούσα όταν σε πρωτοείδα ποιου Μανάκου γυιός ήσουν, γιατί δεν είχαμε γνωριστεί σαν παιδιά, αφού εγώ πέρασα τα παιδικά μου και της κατοχής στην Νεάπολη ενώ εσύ στην Αθήνα.
____Από τότε πια μιλούσαμε συχνά στα πλοία που υπηρετούσες ως επιμελητής και μετά στις διάφορες με μεγάλη ευθύνη θέσεις στα επιτελεία και εγώ από κάθε πλοίο ως αξιωματικός, ως Κυβερνήτης, ως Διοικητής και πάντα αρχίζαμε με …τα πατριωτικά μας.
____Ακούσατε το γεμάτο με θέσεις ευθύνης βιογραφικό του Μανάκου. Θα ήθελα να σας πω ακόμη και στους νεώτερους οικονομικούς αξιωματικούς τι σήμαινε επιμελητής σε πολεμικό πλοίο εκείνης της εποχής. Ήταν ζωντανά τα χρήματα τα οποία διαχειριζόταν και με τα οποία πλήρωνε τοις μετρητοίς όχι μόνο τα ώνια για το συσσίτιο του πληρώματος και άλλες έκτακτες ανάγκες του πλοίου αλλά και τους μισθούς των Αξιωματικών και Υπαξιωματικών. Ως Κυβερνήτης θυμάμαι την αγωνία του επιμελητού του πλοίου μου για να υποβάλλει το λεγόμενο πινάκιο, ήτοι τον μηνιαίο έλεγχο της επιμελητείας του πλοίου.
____Άψογος ο Μανάκος σε όλες αυτές τις θέσεις από Σημαιοφόρος. Του επιμελητή πολλών συγχρόνως πλοίων, όπως ακούσατε στο βιογραφικό του, μέχρι και εκείνων του Ε ́ Κλάδου του ΓΕΝ, από τον οποίο αποστρατεύθηκε ως Υποναύαρχος. Αλλά αντί να ασχοληθεί στον ιδιωτικό τομέα προς όφελός του, αφιέρωσε τα πάντα στο Ναυτικό, στο Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού.
____Θα ήθελα εδώ να επαναλάβω μερικά λόγια αποχαιρετισμού στον Υποναύαρχο Μανάκο από τον Πρόεδρο του Μετοχικού Ταμείου Ναυτικού, τον αείμνηστο αγαπητό μου συμμαθητή Αντιναύαρχο Ηλία Καβούκη, κατά την τελετή της εν τιμή αποχωρήσεως μετά 11 χρόνια υπηρεσίας στο ΜΤΝ, ως Διευθυντής του. Προσκεκλημένος ήμουν και εγώ. Θα τα αναφέρω όπως ήταν γραμμένα και ειπώθηκαν στην τελετή αυτή τον Μάϊο του 1991 παρουσία του Υ.ΕΘ,Α και του Α/ΓΕΝ – σημειώνοντας πρώτα πως και ο σημερινός μας Α/ΓΕΝ είναι εδώ για τον τελευταίο αποχαιρετισμό.
____Από εκείνα τα λόγια του Προέδρου του Μετοχικού Ταμείου στην τελετή της αποχωρήσεως σου:

«Ο Ναύαρχος Μανάκος, που τώρα επανέρχεται στον πολιτικό βίο, αφιέρωσε 11 χρονια χρόνια στο ΜΤΝ από την 40ετη σταδιοδρομία του. Αφιερώθηκε ψυχή τε και σώματι στον οργανισμό αυτό για να μπορέσει να οργανωθεί καλύτερα και να αναπτυχθεί περαιτέρω, ώστε σήμερα να βρίσκεται σε ένα υψηλό επίπεδο λειτουργίας, ένα ζηλευτό επίπεδο παροχής υπηρεσιών ενώ την ίδια εποχή πάρα πολλοί έχουν γίνει προβληματικοί για πολλούς και διάφορους λόγους.
Παρά την δύσκολη οικονομική συγκυρία το ΜΤΝ ευρίσκεται σε υγιή και ισορροπημένη κατάσταση και αυτό εν πολλοίς, οφείλεται στην ακάματη εργατικότητα, το ήθος τον ζήλο και το συνεχές ενδιαφέρον του Παναγιώτη Μανάκου, που είχε, για τον εαυτό του, καταργήσει το ωράριο εργασίας και είχε κάνει την υπηρεσία του δεύτερο σπίτι του.
Σε μια εποχή που αρκετά νέος θα μπορούσε να διαθέσει την πολυσχιδή δραστηριότητα και το πλούσιο μυαλό του στον ιδιωτικό τομέα για ατομικό του όφελος, που θα του απέφερα μια πολύ πιο άνετη οικονομική ζωή, εκείνος αφιέρωσε τα πάντα στο Ναυτικό, στο Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού, στην εξυπηρέτηση των συναδέλφων του, στην ανακούφιση όσων είχαν και έχουν ανάγκη.
Είναι μια προσφορά του που εμείς που ζήσαμε και ζούμε μαζί του, την θεωρούμε μεγαλειώδη, αξία συγχαρητηρίων και του το αναγνωρίζουμε.
Τον ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά του, την πολύχρονη, την γεμάτη δράση, εντιμότητα, ήθος και ανθρωπιά, την ανθρωπιά του, ένα χάρισμα του που τόσο αυθόρμητα το έδωσε και το χάριζε σε όλους.
Δεν υπήρξε συνάδελφος ή οικογένεια συναδέλφου που να είχε ανάγκη και να μην ένοιωσε το ζεστό του ενδιαφέρον, την γρήγορη εξυπηρέτηση και τον καλό και παρήγορο λόγο του.»

____Αυτά ήταν τα λόγια του Προέδρου του ΜΤΝ κατά την αποχώρησή σου, διασωσμένα και από εσένα και από τον Πρόεδρο.____
____Δεν θα ξεχάσω τις συνομιλίες μας και τις συναντήσεις μας όταν είμαστε στην ενέργεια και την χαρά του Παναγιώτη για κάθε νέο καθήκον μου στα Πλοία και Διοικήσεις τους και Διοικήσεις όπως της ΣΝΔ , του Ναυστάθμου Σαλαμίνας, της Διοικήσεως Διοκ. Μερίμνης Ναυτικού, από όπου πολλές φορές τον συμβουλευόμουν. Εγώ πάλι κάθε φορά που άκουγα αυτά που ακούσατε από τον Πρόεδρο του ΜΤΝ αλλά και από συναδέλφους για την βοήθειά του στις δύσκολες διατυπώσεις για τα εφ’ άπαξ και άλλες ενέργειες από το ΜΤΝ, υπερηφανευόμουν , χαιρόμουν και αμέσως του τηλεφωνούσα για τα συγχαρητήρια μου.
____Την ίδια επαφή είχαμε και στην αποστρατεία μας. Δεν θα ξεχάσω επίσης την βοήθεια του Παναγιώτη σε εκείνη την επιτροπή των συμπατριωτών μας για τον «Βατικιώτη Θαλασσινό». Ακόμη έχω την μεγέθυνση της φωτογραφίας που μου έστειλε εκείνης της επιτροπής μας στο σπίτι μου μαζί με τον Προέδρο μας τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας κ.κ. Ευστάθιο Μονεμβασίας και Σπάρτης, που είχε ευλογήσει αυτήν την πρωτοβουλία για το Έμβλημα του θαλασσινού μας τόπου.

____Αγαπητέ Παναγιώτη, φίλε μου Τάκη,____
____Έφυγες πλήρης ημερών μέσα στην θαλπωρή και την αγάπη της αγαπημένης σου οικογένειας. Έδωσες αγάπη και ανθρωπιά στις οικογένειες συναδέλφων για να μπορούν να υπηρετήσουν ήσυχοι στον Στόλο και έζησες την αναγνώριση όπως θα ήθελες και την ακούσαμε εδώ στον τελευταίο τούτο χαιρετισμό. Σε αυτόν και ο χαιρετισμός από την πατρίδα μας. Σε αποχαιρετάει σήμερα με τις ευχές της Αγίας Τριάδας μεταφερμένες εδώ από τον Άγιο πατέρα του ιερού κοιμητηρίου του Πειραιά, της πόλης που έζησες και τόσο αγάπησες.

____Φωτεινή, Άννα, Αχιλλέα και τα αγαπημένα σου εγγόνια: Την θλίψη σας θα γλυκαίνει η Αγάπη σας για αυτόν, η οποία ήταν και η δύναμή του για αυτά που προσέφερε στην πατρίδα και το Ναυτικό μας.

____Καλό σου ταξίδι φίλε μου Παναγιώτη με ούριο τον άνεμο που πάντα θα ψιθυρίζει την ανθρωπιά και την προσφορά σου. Και Καλή αντάμωση φίλε μου.
____Ο γέρο Κώστας Καταγάς 

Πέμπτη, 20 Αυγ. 2026
Ι.Ν. Αγ.Γερασίμου, Κοιμητήριο Σχιστού